IKB-regeling

De Nederlandse varkenshouderij heeft ruim 10 jaar geleden het kwaliteitssysteem IKB ingevoerd. De letters IKB staan voor Integrale Ketenbeheersing. Het IKB systeem is ontwikkelt om garanties te kunnen geven over kwaliteit, herkomst en manier van produceren van vlees.

Voedselveiligheid en verantwoord produceren staan namelijk hoog op het wensenlijstje van de consument en de overheid. In de loop van de jaren heeft echter  aanpassing van de IKB-voorwaarden plaatsgevonden door Europese en Nederlandse wetgeving op het gebied van voedselveiligheid, bedrijfshygiene en dierenwelzijn (varkensbesluit). Ook zijn opgenomen de eisen van de regeling besmettelijke dierziekten. In de nieuwe regeling IKB varkens zijn de beoordeling, certificeren en sanctionering overgedragen aan een onafhankelijke organisatie. De voordelen van IKB zijn:

• Een beter imago voor de sector
• Een voorkeursbehandeling in het buitenland
• Op de langere termijn  kan de Nederlandse varkenshouderij  haar koppositie bij afnemers  behouden.
• Zelf onder voorwaarden mogen vaccineren tegen bedrijfsgebonden ziekten.

IKB normen ten aanzien van diergeneesmiddelen 

Op 1 januari 2004 wordt de Nederlandse zelfcontrole verordening van kracht waarbij er geen verboden diergeneesmiddelen of verboden groeibevorderaars op het bedrijf of in de varkens aanwezig mogen zijn. De aankoop en het gebruik van diergeneesmiddelen zijn gebonden aan strenge eisen.

Verder moeten dierenarts en varkenshouder zich houden aan de positieve lijst diergeneesmiddelen van het PVE. Dit betekent dat alleen geregistreerde diergeneesmiddelen mogen worden gebruikt. Een aantal belangrijke IKB-voorwaarden worden hieronder weergegeven:

• Een langere IKB wachttijd moet worden gerespecteerd.
• Er moet een Bedrijfsformularium op het bedrijf aanwezig zijn.
• De aankoop en het gebruik van antibiotica en vaccins is alleen toegestaan op voorschrift en met tussenkomst van de begeleidende dierenarts.
• Het registreren van diergeneesmiddelen, vaccins en gemedicineerde voeders in een logboek.
• Het houden aan de voorschriften van diergeneesmiddelen tav toediening, veiligheid en bewaarcondities.
• Voor, tijdens en na transport worden geen tranquillizers(kalmeringsmiddelen) gebruikt.

Positieve lijst diergeneesmiddelen voor IKB Varkensbedrijven(versie 2006) 

De positieve lijst diergeneesmiddelen voor IKB varkensbedrijven is op dit moment beperkt tot de Antibiotica.  Antibiotica die niet op de positieve lijst voorkomen mogen niet op het bedrijf aanwezig zijn of gebruikt worden. Van de lijst wordt eenmaal per jaar een bijgewerkte versie gemaakt.

Deze is terug te vinden op   www.ikbvarken.nl/  IKB Varken. Omdat er gedurende het jaar wijzigingen optreden kunt u ook een actuele lijst vinden op www.pve.nl .

Op de positieve lijst zijn nog slechts enkele combinatie preparaten toegestaan namelijk TMP/Sulfa, Pens/Strep, Lincomycine/Spectomycine en Amoxicilline/Colistine. Andere combinatiepreparaten  mogen niet binnen de IKB regeling worden toegepast.

Ook zijn er antibiotica die met dezelfde werkzame stof sterk verschillende wachttermijnen hebben.  De wachttermijnen op de positieve zijn nooit korter dan de wachttermijnen die bij de wettelijke registratie zijn afgegeven. In enkele gevallen, met name bij injectiepreparaten, zijn ze langer dan de wettelijke  wachttermijnen. Dat komt omdat er in het kader van de IKB regeling bij de beoordeling van diergeneesmiddelen naast de wettelijke toetsingscriteria een extra criterium geldt. Er mag geen effect op de injectieplaats aanwezig zijn(weefselirritatie, spuitplek) op het moment van slachten.  Op IKB varkensbedrijven dient altijd de wachttermijn zoals vermeld op de positieve lijst te worden gehanteerd.

Indien een middel op de positieve lijst is opgenomen met de vermelding” alleen< 25 kg of < 10 wkn leeftijd, mag een dergelijk middel niet op vleesvarkenbedrijven aanwezig zijn.

Bezorgservice

Voor onze varkenshouders in onze praktijk hebben we een eigen bezorgdienst in de postcodegebieden 7800-7899 en 9500-9599. Indien er boven de 100 euro is besteld worden de medicijnen gratis thuisbezorgd.

Zelf vaccineren 
Onder bepaalde voorwaarden mag de varkenshouders zelf vaccineren tegen bedrijfsgebonden dierziekten, zoals mycoplasma, coli,  parvo, vlekziekte, griep en vlekziekte.  Het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij(LNV) heeft hier toestemming voor gegeven.

Het zelf vaccineren geldt niet voor de wettelijk verplichte inentingen zoals bij de ziekte van Aujeszki in het verleden. Een eerste voorwaarde is dat de varkenshouder een overeenkomst heeft ondertekend met een controlerende instantie aangaande  het IKB. Een tweede voorwaarde is dat de varkenshouder een cursus “Adequaat Vaccineren” heeft gevolgd.

Een modelovereenkomst hiervoor tussen varkenshouder en dierenarts kunt u downloaden door naar www.pve.nl te gaan\ Kwaliteit en Regelgeving\ Dierenarts\ Overeenkomst tot begeleiding bij het gebruik van receptplichtige diergeneesmiddelen en vaccins.

Bewaarcondities medicijnen voor IKB varkensbedrijven Als uitgangspunt kan het beste de bijsluiters van de desbetreffende antibiotica worden geraadpleegd. De meeste antibiotica moeten echter over het algemeen in het donker, droog en bij temperaturen van 15 tot 25 C bewaard worden. Slechts enkele medicijnen moet koel bewaard worden bij een temperatuur van 2 tot 8 graden C. Bijna alle vaccin moeten koel bewaard worden bij een temperatuur van 2 tot 8 graden.

Veiligheid t.a.v. medicijngebruik voor IKB varkensbedrijven

Als uitgangspunt kan het beste de bijsluiter van de desbetreffende antibiotica gebruikt. Het is over het algemeen belangrijk om zo weinig mogelijk in contact te komen met het antibiotica. Voorkom daarom huidcontact i.v.m allergie en draag handschoenen. Voorkom inhalatie en daarmee opbouw van resistentie(bv. MRSA –bacterie) en draag daartoe een mond/neuskapje. Voorkom oogcontact en draag daartoe een veiligheidsbril. Medicijnen buiten het bereik van kinderen en huisdieren houden. Planate/Prosolvin behoeft speciale aandacht, het actieve bestandeel kan abortus bij zwangere vrouwen veroorzaken en benauwdheid bij Cara- patienten.