Geen artikelen
Zoek
Huisdieren Infotheek A - F Cryptorchidie

Cryptorchidie

Bij de meeste mannelijke zoogdieren dalen de testikels in; dit wil zeggen dat de testikels vanuit de buikholte door het lieskanaal in het scrotum terecht komen. Het indalen wordt veroorzaakt door het geleidelijk krimpen van het gubernaculum, een peesachtige structuur die de testikel met het scrotum verbind. Door het geleidelijk samentrekken van dit ligament wordt de testikel langzaamaan uit de buikholte door het lieskanaal getrokken, totdat de testikel zich in het scrotum bevindt. Hoe het inkrimpen van het gubernaculum werkt is nog steeds niet compleet opgehelderd. Het indalen van de testikels is noodzakelijk voor de voortplanting van deze zoogdieren: de zaadrijping vraagt een lagere temperatuur dan in het lichaam aanwezig is.

Het tijdstip waarop de testikels indalen verschilt sterk per diersoort, maar ook tussen verschillende individuen. Bij katten vindt het indalen al plaats tijdens de dracht; bij honden is dit gemiddeld op 10 dagen na de geboorte het geval. Als de testikels na 8 weken nog niet ingedaald zijn, is er sprake van cryptorchidie. Crypotorchidie treedt meestal eenzijdig op, al wordt af en toe ook beiderzijdse cryptorchidie vastgesteld. Dit hoeft niet te betekenen dat de testikel niet op latere leeftijd indaalt: soms kan het indalen tot 6 maanden duren.

Testikels die niet indalen bevinden zich de buikholte of in het lieskanaal en zullen zich niet normaal ontwikkelen. Vaak is er totaal geen zaadproductie aanwezig en mocht de testikel op latere leeftijd alsnog indalen, dan blijft de zaadproductie afwezig. Beiderzijdse cryptorchen zijn dan ook meestal onvruchtbaar; eenzijdig cryptorchen niet. De hormoonproductie van onder andere testosteron blijft wel op pijl, waardoor er wel een normaal libido zichtbaar is. Niet ingedaalde testikels hebben bij honden een verhoogd risico op tumoreuze ontaarding.

Er zijn geen behandelingen bekend die helpen om de testikels in te doen dalen. Dieren met cryptorchidie moeten uitgesloten worden van de fok vanwege de overerfbaarheid van de aandoening. Vanwege de verhoogde kans op tumoreuze ontaarding wordt geadviseerd om de cryptorche testikel(s) te verwijderen. Daarbij kan het bij honden met dominantieproblemen ook nodig zijn om de hond te castreren. In dat geval is het belangrijk om eerst met echografie de locatie van de testikel (in de buik of in het lieskanaal) vast te stellen, zodat een passende chirurgische benadermethode  toegepast kan worden. Indien de testikel in de buikholte aanwezig is kan deze tegenwoordig ook laparoscopisch (kijkoperatie) verwijderd worden.