Geen artikelen
Zoek
Paarden Infotheek V-Z wratten en sarcoïden

Wratten en sarcoïden

Sarcoïden zijn de meest voorkomende huidtumoren bij het paard en worden naar alle waarschijnlijkheid veroorzaakt door een visrusinfectie. Sarcoïden kunnen bij paarden van alle leeftijden en op elke willekeurige plaats op het lichaam voorkomen. Ze kunnen verschillen van vorm en worden het meest waargenomen op dunnere, warmere huiddelen zoals oksles, liezen, rond ogen en oren of geslachtsdeel.

Sarcoïden zijn de meest voorkomende huidtumoren bij het paard en worden naar alle waarschijnlijkheid veroorzaakt door een visrusinfectie. Sarcoïden kunnen bij paarden van alle leeftijden en op elke willekeurige plaats op het lichaam voorkomen. Ze kunnen verschillen van vorm en worden het meest waargenomen op dunnere, warmere huiddelen zoals oksles, liezen, rond ogen en oren of geslachtsdeel.

Achtergrond
Een sarcoid is een goedaardige huidtumor die veel bij paarden voorkomt. Het komt bij alle rassen en alle leeftijden voor. Gedacht wordt dat het veroorzaakt wordt door een virus en er lijkt een verband te zijn met het bovine papilloma (runderwratten) virus. Echter momenteel wordt er getwijfeld aan het feit dat een virus en rol speelt, want sarcoiden zijn in principe niet besmettelijk. Een paard met een sarcoid kan een ander paard niet besmetten. Er wordt ook wel gedacht aan een storing van het afweersysteem zodat de afwijkende cellen van het sarcoid zich ongestoord kunnen vermeerderen.
Een sarcoid kan als enkelvoudige tumor voorkomen, maar vaak zijn er meerdere tumoren. Ze kunnen op alle delen van de huid ontstaan. Vooral op vochtige plaatsen en op plaatsen waar de huid dun en weinig behaard is (oren, oogleden). Ze worden vooral aangetroffen op het hoofd, de benen en op de buik. Het is een goedaardige tumor dus deze zaait niet uit naar andere plekken. Echter omdat de tumor erg groot kan worden, zich op lastige plaatsen kan bevinden en er meerdere tumoren kunnen ontstaan heeft het paard er vaak toch last van.
De huid bestaat uit twee lagen: de opperhuid (epidermis) en de lederhuid (dermis). De opperhuid bestaat ook weer uit twee delen: de hoornlaag en de kiemlaag. In de hoornlaag vinden we vooral verhoornde of dode cellen die een stevige beschermende laag vormen. De kiemlaag wordt gevormd door levende cellen die zich delen en daardoor zorgen voor continue vervanging van oude huidcellen. In de lederhuid (dermis) liggen de zenuwen, zintuigen, haarspiertjes, bloedvaten en zweetklieren.
Het sarcoid is een fibro-epitheliale tumor. Dat houdt in dat er te veel weefselgroei optreedt van bindweefsel en epitheel. Epitheel is de bovenste laag cellen van de huid. Het bindweefsel bevindt zich direct onder de huid.

Symptomen en diagnose
Het sarcoid kent verschillende vormen.
Verruceuze (wratachtig) type
Dit type ziet er uit als een bloemkooltje en heeft een droog verhoornd oppervlak. Het kan op een steeltje staan/hangen of vlak zijn. Na beschadiging kan het overgaan in het fibroblast type (hieronder beschreven).
Occulte (verborgen, latent) type
Het occulte type is alleen een kring van kale huid met lichte aantasting van de huid of verdunning van de huid. In het begin is dit type vaak kringvormig, maar later verdwijnt die vorm. Deze vorm komt vaak voor aan de binnenkant van de dij.

Nodulaire (knobbelvorming) type
Er zijn twee typen nodulaire sarcoiden te weten type A en type B. Bij type A ligt de tumor los onder de huid. De huid en de tumor kunnen los van elkaar bewegen. Bij type B is de tumor vergroeit met de huid waardoor deze niet los van elkaar kunnen bewegen.
Fibroblast (bindweefselcel) type
Het fibroblast type komt in verschillende vormen voor. Het kan alleen een verdikking in de huid zijn maar het kan ook uitgroeien tot een grote tumor van 25 cm in doorsnede. De tumor kan intact zijn maar kan ook openbarsten waardoor er pus en bloed uit komt. Er zitten veel bloedvaten in en daarom bloed dit type snel.

Gemengd type
Het gemende type is een mix van voorgaande typen

Maligne (kwaadaardig) type
Dit type komt maar zelden voor. Er wordt weefsel gevormd in de huid en dat verspreidt zich over het lichaam via de lymfevaten. Er komen grote nodulaire (knobbelvormige) verdikkingen voor op meerdere plaatsen op het lichaam. Deze verdikkingen kunnen opspringen waarbij pus uit de knobbels komt.
De waarschijnlijkheidsdiagnose kan gesteld worden op hoe de tumoren eruit zien en waar ze zich bevinden. De diagnose wordt bevestigd met een huidbiopt. Er wordt een stukje van de tumor weggesneden en dat wordt bekeken in een laboratorium. Tot het wegnemen van een stukje van de tumor wordt niet snel over gegaan. Want de tumor kan daardoor sneller gaan groeien en dus snel groter worden.

Therapie en prognose
Een sarcoid kan bevroren worden (cryochirurgie) met vloeibare stikstof waardoor de tumoren eraf vallen, net zoals bij het bevriezen van wratten bij de mens.
Vaak moeten ze meerdere keren behandeld worden en verschrompelen ze uiteindelijk. Inspuiten met geneesmiddelen zoals BCG (Bacillus Calmette Guerin, bacteriestam van Mucobacterium bovis) of cisplatine behoort ook tot de mogelijkheden.
Cisplatine valt onder de cytostatica. Dat zijn stoffen die onderdeel uitmaken van chemokuren ter bestrijding van kanker. Cisplatine remt de celgroei en daarmee de groei van de tumor. Het nadeel is dat dit alleen toegepast kan worden op tumoren kleiner dan 5 cm. in doorsnede.
BCG vaccin bevat een bacterie stam van Mycobacterium bovis en wordt in de tumor geïnjecteerd. Dit zorgt ervoor dat de afweercellen gestimuleerd worden die dan de bacterie die in het sarcoid ingebracht is gaan aanvallen. Het effect is dat ook de tumor door het afweersysteem aangepakt wordt. Door het injecteren van de sarcoiden met BCG verdwijnen de tumoren op den duur. Een andere mogelijkheid is om te behandelen met een zalf. Dit middel is op plantaardige basis. Met behulp van kruiden wordt het afweersysteem van de patiënt geactiveerd waardoor het sarcoid aangevallen en opgeruimd wordt. Deze behandeling kan pijnlijk zijn voor het paard.

Neem contact op met uw dierenarts als uw paard bulten of tumoren van de huid ontwikkelt. De ingestelde therapie hangt van veel factoren af. Alleen uw dierenarts kan bepalen welke therapie op dat moment het beste is.